Co zobaczyć w Ayvaliku?
Ayvalık leży na wybrzeżu Turcji egejskiej, nad Zatoką Edremit. Centrum miasta stoi na wąskiej nizinie nadmorskiej. Od wschodu otaczają je niskie wzgórza porośnięte sosnami i drzewami oliwnymi.
Na zachód od miasta leży archipelag Wysp Ayvalık. Największa z nich to Cunda. Z portu widać zarys greckiej wyspy Lesbos, z którą miasto łączą promy.
Miasto i okolica składają się z trzech głównych części. Pierwsza to stare miasto z kamiennymi domami dawnych greckich mieszkańców. Druga to wyspa Cunda, połączona z lądem mostem i groblą. Trzecia to długie plaże na południe od miasta, Sarımsaklı i Altınova.
Na miasto i Cundę zwykle wystarczy od jednego do dwóch dni. Jeśli chcesz odpocząć na plaży, dolicz kolejny dzień.
Jak dojechać z Izmiru do Ayvaliku?
Z Izmiru do Ayvaliku dojedziesz autobusem albo samochodem. Samochód pozwala zatrzymać się po drodze, na przykład w okolicy Edremit, które leży na północ od Ayvaliku.
- Autobus: połączenia istnieją, ale trasy i godziny zmieniają się. Aktualne połączenia autobusowe z Izmiru do Ayvaliku sprawdź na oficjalnej stronie przewoźnika.
- Lotnisko: najbliższe lotnisko to Balıkesir Koca Seyit (EDO), koło Edremit. Z niego jedzie się do Ayvaliku transferem lub taksówką.
- Prom na Lesbos: z portu w Ayvaliku wypływają promy do Mytilene na Lesbos. W sezonie letnim połączeń jest więcej, a zimą mniej. Aktualny rozkład promów na Lesbos znajdziesz w rozkładzie przewoźnika.
- Samochód: w mieście i na wyspie Cunda sprawdź, czy znajdziesz miejsce parkingowe, zwłaszcza latem.
Co zobaczyć na starym mieście w Ayvaliku?
Stare miasto pokazuje, jak wyglądało miasteczko przed 1923 rokiem. Wtedy mieszkała tu w większości ludność grecka. Najbardziej widoczne są kamienne domy, pozostałości dawnych fabryk oliwy i kościoły.
- Kościół Taksiyarhis: duży kościół w centrum, w 2013 roku odrestaurowany i zamieniony w muzeum. Aktualne godziny otwarcia muzeum Taksiyarhis w Ayvaliku sprawdź na oficjalnej stronie obiektu.
- Saatlı Cami, czyli Meczet z Zegarem: dawny kościół z 1850 roku, przerobiony na meczet w 1928 roku.
- Çınarlı Cami: dawny neoklasyczny kościół, leżący około 100 metrów od Meczetu z Zegarem.
- Şeytanın Kahvesi, czyli Diabelska Kawiarnia: kawiarnia w wąskich uliczkach, o greckim klimacie. Pojawiła się w tureckim serialu.
- Dom pisarza Eliasa Venezisa: zaniedbany budynek, do środka nie wejdziesz.
Kominy dawnych fabryk oliwy są widoczne w mieście do dziś.
Czy warto pojechać na wyspę Cunda?
Cunda to największa wyspa archipelagu Ayvalık, o powierzchni 26,8 km². Leży 16 kilometrów od Lesbos. Dojedziesz tu z centrum Ayvaliku autobusem lub samochodem, bo wyspę łączy z lądem most zbudowany pod koniec lat sześćdziesiątych. Od strony miasta prowadzi do niej również grobla przez wyspę Lale.

Na Cundzie stoi drugi kościół Taksiyarhis, dawna duża katedra prawosławna. Dziś mieści się w niej muzeum Rahmi M. Koç, w którym zobaczysz zabytkowe samochody.
Nad portem leży Taş Kahve, czyli Kamienna Herbaciarnia. W mniejszych restauracjach, zwanych meyhane, spróbujesz papaliny, czyli drobnej ryby, która jest lokalnym specjałem. Na wyspie zachowały się też ruiny, na przykład klasztor Ai Dimitri, który w 2020 roku został zniszczony przez poszukiwaczy skarbów.
Czym jest Diabelski Stół, czyli Şeytan Sofrası?
Şeytan Sofrası oznacza po polsku Diabelski Stół. To wietrzne wzgórze tuż nad miastem, na którym działa restauracja. Przychodzi się tu na zachód słońca.

Na skale widać ślad, który według legendy należy do diabła. Istnieje kilka wersji tej opowieści, a każda kończy się inaczej.
Z wierzchołka widać zatokę i archipelag Wysp Ayvalık. Zabierz ze sobą coś cieplejszego, bo na szczycie często wieje. Na miejscu jest parking, więc możesz tu dojechać samochodem.
Górę Ida, czyli Kaz Dağı, widać z wielu miejsc w centrum Ayvaliku. W mitologii greckiej miała ona duże znaczenie.
Gdzie są plaże Sarımsaklı i Altınova?
Sarımsaklı leży około 8 kilometrów na południe od miasta. To szeroka piaszczysta plaża o długości około 7 kilometrów. Przy niej jest dużo restauracji i hoteli.

Altınova leży około 13 kilometrów na południe od centrum. Transport publiczny może zawieźć cię do wsi Altınova, położonej 4 kilometry od plaży, więc sprawdź przed wyjazdem, dokąd jedzie autobus.
Długie piaszczyste plaże ciągną się na południe od Ayvaliku niemal do dzielnicy Dikili w prowincji İzmir, na odcinku prawie 30 kilometrów. Okolica przyciąga też nurków.
Jeśli wolisz inne plaże na wybrzeżu, przeczytaj o Çeşme, gdzie dużo wieje.
Dlaczego oliwa z Ayvaliku jest tak ważna?
Uprawa oliwek w okolicy ma tysiące lat. Ayvalık i okolice słyną z oliwy wysokiej jakości, która jest ważnym źródłem dochodu dla mieszkańców.
- Na obszarze liczącym 13 200 hektarów rośnie ponad 2,5 miliona drzew. Stanowią one 41,3 procent obszaru regionu.
- Setki drzew mają ponad 500 lat.
- Produkcja na większą skalę ruszyła w latach pięćdziesiątych, a w latach sześćdziesiątych nabrała tempa.
- Odmiana Ayvalık jest jedną z dziesięciu głównych odmian w Turcji. Około 80 procent owoców idzie na oliwę, a 20 procent na oliwki stołowe.
W czasie I wojny światowej produkcja oliwy mocno ucierpiała, bo głównymi wytwórcami byli chrześcijanie, których wysiedlono. Dziś oliwa wraca w mniejszych, rzemieślniczych wersjach.
Kiedy jechać do Ayvaliku?
Najcieplej jest w lipcu i sierpniu, kiedy średnia dzienna temperatura maksymalna dochodzi do 33 stopni. Zimy są łagodne i deszczowe. Poniższe dane dotyczą lat 1991 do 2020.
| Miesiąc | Średnia maks. (°C) | Średnia min. (°C) | Opady (mm) |
|---|---|---|---|
| Styczeń | 11,8 | 4,7 | 101,8 |
| Luty | 12,9 | 5,2 | 99,5 |
| Marzec | 15,7 | 7,0 | 60,3 |
| Kwiecień | 20,0 | 10,4 | 46,0 |
| Maj | 25,4 | 14,8 | 25,7 |
| Czerwiec | 30,3 | 19,3 | 14,0 |
| Lipiec | 33,0 | 22,0 | 2,7 |
| Sierpień | 33,0 | 22,3 | 2,9 |
| Wrzesień | 28,4 | 18,2 | 20,1 |
| Październik | 23,1 | 14,1 | 64,8 |
| Listopad | 17,7 | 9,7 | 102,9 |
| Grudzień | 13,3 | 6,4 | 114,8 |
Najbardziej deszczowy jest grudzień, a najsuchszy lipiec. Latem prawie nie pada, więc plaże i wyspa są najłatwiej dostępne od czerwca do września.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu?
Zacznij od terminu. Latem jest najgorąco i najsucho, a zimą pada najwięcej deszczu. Potem wybierz bazę: stare miasto da ci dostęp do restauracji i kawiarni, a na Cundzie czeka spokojniejszy wieczór nad wodą.
Sprawdź dojazd. Autobus z Izmiru, prom na Lesbos i transfer z lotniska mogą mieć różne godziny w zależności od sezonu.
- Ustal, co chcesz zobaczyć rano, a co zostawić na zachód słońca na Şeytan Sofrası.
- Zaplanuj jeden dzień na miasto i jeden na Cundę.
- Zarezerwuj czas na plażę Sarımsaklı albo Altınova, jeśli szukasz wczasów w Ayvaliku.
Jeśli masz dodatkowy dzień, możesz pojechać do Pergamonu, który leży na wschód od Ayvaliku, w pobliżu Bergamy. Jeśli planujesz dalszą trasę wzdłuż wybrzeża, sprawdź opis Didimu i jego świątyni Apolla.
Link partnerski Ayvalık: noclegi. Sprawdź ceny noclegów
