Przejdź do treści
Zwiedzamy Turcję

Przewodnik po Turcji dla osób, które same planują wyjazd.

Zwiedzamy Turcję
Bodrum

Bodrum w Turcji: atrakcje i co zobaczyć

Redakcja Zwiedzamy Turcję10 min czytania
Bodrum w Turcji
Fot. No machine-readable author provided, CC BY-SA 3.0

Bodrum to nadmorskie miasto w Turcji, w którym na jednym półwyspie spotkają się zabytki antyczne, osmańskie meczety i zamek joannitów. Ten tekst pokazuje, co zobaczyć w mieście, ile dni przeznaczyć na zwiedzanie i jak dojechać.

Ile dni wystarczy na Bodrum?

Na zwiedzenie najważniejszych zabytków miasta wystarczy od 2 do 3 dni, a na spokojny wypoczynek przy wodzie można zostać dłużej. Większość najważniejszych miejsc leży blisko siebie, w centrum i przy porcie, więc da się je obejść pieszo.

Dobry podział wygląda tak:

  • pierwszy dzień: zamek świętego Piotra i muzeum podwodnej archeologii,
  • drugi dzień: ruiny mauzoleum, teatr antyczny i brama Myndos,
  • trzeci dzień: port, meczety i wiatraki na grzbiecie nad zatoką,
  • kolejne dni: plaże na zachód od miasta albo wyprawa na wyspę Kos.

Godziny otwarcia zabytków zmieniają się w zależności od pory roku, dlatego przed wyjazdem sprawdź je na oficjalnych stronach. Zamek bywa w remoncie, więc zwiedzanie niektórych wież może być ograniczone. Dobrze zostawić wolny wieczór na spacer po marinie, gdy zapala się światło w porcie.

Gdzie leży Bodrum i czym jest półwysep?

Bodrum jest miastem portowym i dzielnicą w prowincji Muğla, na południowo-zachodnim wybrzeżu Turcji. Miasto leży przy wejściu do Zatoki Gökova, a dzielnica zajmuje powierzchnię 650 kilometrów kwadratowych. Centrum i większość zabytków znajduje się na półwyspie, który jest sercem regionu.

Bodrum należy do części egejskiej Turcji, czyli wybrzeża Morza Egejskiego. Ta część kraju ma łagodniejszy klimat niż wnętrze Anatolii, a lato jest tu gorące i słoneczne. Miasto zawsze było ważnym portem, najpierw w starożytności, a potem w czasach osmańskich.

Nazwa Bodrum obejmuje jednak większy obszar niż samo miasto. W materiałach turystycznych oznacza każdy kurort obsługiwany przez lotnisko Milas-Bodrum. Należą do nich Gümbet, Bitez i Yahşi na zachód, Yalı na południowy wschód oraz Torba przy drodze z lotniska. Zachodnie wybrzeże półwyspu tworzy Turgutreis, a północne wybrzeże z wioskami aż do Göltürkbükü obsługuje Yalıkavak.

Jak Halikarnas stał się Bodrum?

Miasto założyli Dorowie, a w starożytności nosiło nazwę Halikarnas. Pod panowaniem perskim stało się stolicą satrapii Karia, czyli regionu, którego miasto było głównym portem. Władca Mauzolos rządził stąd od 377 roku p.n.e. do swojej śmierci w 353 roku p.n.e.

Ruiny Mauzoleum w Halikarnasie z fragmentami kolumn, w tle białe domy Bodrum i minaret.
Ruiny Mauzoleum w Halikarnasie na tle współczesnej zabudowy miasta Bodrum Fot. autor w Wikimedia Commons, CC BY 2.0

W 334 roku p.n.e. miasto zdobył Aleksander Wielki, wspierany przez królową Adę z Karii. Po jego śmierci przechodziło w ręce kolejnych władców hellenistycznych, a w 129 roku p.n.e. trafiło pod panowanie Rzymu. Trzęsienia ziemi i napady piratów zniszczyły znaczną część miasta, które w czasach bizantyjskich straciło dawne znaczenie.

Joannici, czyli Rycerze Szpitalnicy, przybyli tu w 1402 roku i zbudowali zamek. Kamienie do budowy wzięli z ruin mauzoleum. W 1522 roku, po zdobyciu Rodos przez Sulejmana Wspaniałego, rycerze opuścili region, a miasto weszło w skład Imperium Osmańskiego. Nazwa Bodrum pochodzi od średniowiecznej nazwy Petronium, czyli "twierdzy świętego Piotra".

Zamek świętego Piotra: co warto zobaczyć?

Zamek świętego Piotra, znany też jako Zamek Bodrum, jest jedną z głównych atrakcji półwyspu. Joannici budowali go od 1402 roku, a pierwsze mury ukończono w 1437 roku. Każda z czterech wież nosi nazwę narodu, który ją wznosił: angielskiej, francuskiej, niemieckiej i włoskiej.

Architektura zamku ma cechy gotyku, a kaplica powstała wcześnie, około 1407 roku. Po zdobyciu przez Osmanów kaplicę przebudowano na meczet i dobudowano minaret. Minaret zniszczono w 1915 roku podczas ostrzału francuskiego okrętu, a odbudowano w 1997 roku.

Obecnie w zamku działa muzeum podwodnej archeologii, a od 2017 roku obiekt jest w remoncie, więc dostępne są tylko niektóre części. Aktualną cenę biletu normalnego sprawdź na oficjalnej stronie zamku świętego Piotra. Godziny zwiedzania sprawdź na tej samej stronie. Z wież widać całe miasto i sąsiednie zatoki.

Muzeum Archeologii Podwodnej: co tam jest?

Muzeum powstało w 1962 roku, gdy rząd turecki zdecydował, że zamek ma pomieścić znaleziska ze statków zatopionych na Morzu Egejskim. Jest to największe muzeum tego typu na świecie. Zbiory pochodzą głównie z wykopalisk prowadzonych przez Institute of Nautical Archaeology po 1960 roku.

Najsłynniejszym eksponatem jest wrak Uluburun z XIV wieku p.n.e., przewożący dziesięć ton miedzianych sztabek z Cypru. Na wystawie są też amfory, szklane wyroby i biżuteria. Osobna sala poświęcona jest grobowcowi karyjskiej księżniczki, która zmarła między 360 a 325 rokiem p.n.e.

Zbiór starożytnego szkła należy do czterech największych tego typu na świecie. Wśród wraków znajdują się też statek rzymski z około 900 amforami oraz statek z zbiorem islamskiego szkła z XI wieku. W zamkowym ogrodzie rosną niemal wszystkie śródziemnomorskie rośliny i drzewa, a między nimi chodzą pawie.

Mauzoleum w Halikarnasie: ruiny grobowca

Mauzoleum w Halikarnasie zbudowano w latach 353 do 351 roku p.n.e. jako grobowiec dla Mauzolosa i jego siostry-żony Artemizji II. Zaprojektowali je greccy architekci Satyros i Pyteos. Budowla miała około 45 metrów wysokości i była ozdobiona rzeźbami czterech greckich rzeźbiarzy.

Kamienne bloki i fragmenty kolumn leżące na terenie wykopalisk archeologicznych pod zadaszeniami.
Ruiny Mauzoleum w Halikarnasie: fragmenty kolumn i kamienne mury w Bodrum Fot. autor w Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Budowla była tak wybitna, że uznano ją za jeden z siedmiu cudów świata. Trzęsienia ziemi zniszczyły ją między XII a XV wiekiem, a kamienie zabrali Joannici do budowy zamku. Dziś oglądasz fundamenty i kilka fragmentów rzeźb, a w zbiorach muzealnych są modele budowli.

Ruiny nadal przyciągają turystów z kraju i z zagranicy. Planowane jest przekształcenie ich w muzeum pod gołym niebem. Zwiedzanie odbywa się w godzinach, które warto sprawdzić na oficjalnej stronie obiektu, a na miejscu można obejrzeć także wystawę i prezentację wideo. Ruiny leżą przy ulicy Turgut Reis, niedaleko centrum.

Teatr i brama Myndos: antyczne ślady miasta

Antyczny teatr w Bodrum rozpoczął budować Mauzolos w IV wieku p.n.e. Nadano mu obecną formę za czasów rzymskich, w II wieku naszej ery. Został odrestaurowany w latach 70. i 90. XX wieku i służy dziś jako miejsce wydarzeń, mieszcząc około 10 000 widzów.

Kamienny fragment starożytnego muru obronnego obok rosnącego drzewa oliwnego w słoneczny dzień.
Bodrum: pozostałości antycznej Bramy Myndos Fot. Mickapr, CC BY-SA 4.0

Z dawnego systemu obronnego miasta zachowała się jedynie brama Myndos. Należała do siedmiokilometrowego muru miejskiego Halikarnasu i do dziś stoją z niej dwa kamienne filary. Obok widać fragment fundamentów muru. Teren jest otwarty przez całą dobę, a zwiedzanie nie wymaga biletu.

Myndos, do którego prowadziła ta brama, leży dziś pod kurortem Gümüşlük. Według anegdoty Diogenes miał wzywać, by zamknąć te bramy, zanim całe miasto wyjdzie. Mieszkańcy kurortu mówią o tym do dziś, bo historia dobrze pasuje do miejsca, w którym z muru zostało niewiele.

Gümbet, Bitez i plaże na zachód od miasta

Na zachód od centrum leżą kurorty Gümbet, Bitez i Yahşi, które w materiałach turystycznych należą do Bodrum. Są to nadmorskie miejscowości z hotelami, restauracjami i zatokami. Ta część wybrzeża jest najlepiej obsłużona przez komunikację i dobrze znana turystom.

Zachodnie wybrzeże półwyspu zaczyna się w Akyarlar i ciągnie aż do Gümüşlük. Tam znajdują się mniejsze zatoki i spokojniejsze kąpieliska, często z dala od zabudowy. Bardziej odludne plaże leżą na północ od Yalıkavak, dokąd dojeżdża się samochodem lub taksówką.

Szczegóły o kąpieliskach, wejściach do wody i zagospodarowaniu opisuje osobny tekst o plażach w Bodrum. Przed wyjazdem sprawdź, jakie warunki panują w wybranej zatoce, bo nie wszystkie mają infrastrukturę. Na sporty wodne najlepszy okres jest od czerwca do października, o czym pisze sekcja o klimacie.

Port, marina i gulety

Marina była kiedyś stocznią i głównym portem miasta. W XVIII wieku prowadzono tu prace wojskowe, bo Imperium Osmańskie wzmacniało wtedy swoją flotę. Główną produkcją Bodrum były od dawna tradycyjne gulety, czyli dwu- lub trzymasztowe jednostki.

Dziś gulety napędza silnik wysokoprężny, a żagle są już tylko pomocnicze. Przystań jest pełna łodzi rekreacyjnych, a wzdłuż nabrzeża ciągną się kawiarnie i restauracje. Meczet Tepecik, z 1735 roku, stoi w połowie nabrzeża, przy ulicy Neyzen Tevfik.

Muzeum Morskie w Bodrum prezentuje tradycje żeglarskie i rybackie miasta, w tym gulety, połów gąbek i muszli. Jest to dobre miejsce, by zrozumieć, dlaczego port przez wieki żył z morza. Spacer po marinie zajmuje niewiele czasu, a wieczorem jest tu najbardziej gwarnie.

Wiatraki nad zatoką: gdzie je zobaczyć?

Na grzbiecie na zachód od zatoki stoi siedem wiatraków, ustawionych w jednej linii. Używano ich od połowy XVIII wieku do mielenia zboża na mąkę, a działały aż do lat 70. XX wieku. Dziś część z nich jest w różnym stanie zniszczenia, ale cała linia jest dobrze widoczna.

Teren wokół wiatraków jest otwarty i można po nim spacerować bez opłat. To jedno z najlepszych miejsc na widok na miasto i zatokę, zwłaszcza pod wieczór. Dojście wymaga kilkunastu minut pieszo pod górę, a przy wiatrakach nie ma sklepów, więc lepiej zabrać wodę.

Wiatraki stanowią ważny element krajobrazu Bodrum i pojawiają się na wielu zdjęciach miasta. Są też częścią historii gospodarczej półwyspu, bo mielenie zboża było jedną z podstaw życia tutejszych rodzin. Dobrze połączyć wizytę z zejściem do centrum i spacerem po porcie.

Meczety i zabytki osmańskie

Meczet Kızılhisarlı Mustafa Paşa, zbudowany w 1724 roku, stoi tuż na północ od zamku. Meczet Merkez Adliye powstał w 1901 roku, kilka przecznic dalej. Meczet Kumbahçe przy ulicy Atatürka ma bogato wykafelkowane wnętrze, które warto zobaczyć z bliska.

Stary cmentarz osmański przy ulicy Neyzen Tevfik kryje ciekawe nagrobki. Są one dobrym przykładem sztuki funeralnej z czasów, gdy miasto należało do Imperium Osmańskiego. Cmentarz jest otwarty w ciągu dnia, a wejście na jego teren nie wymaga zgody.

Osmańskie zabytki pokazują, że Bodrum przez wieki było portem z mieszaną ludnością. Kaplica joannitów została przebudowana na meczet zaraz po 1522 roku, co dobrze pokazuje zmiany władzy. Rozkład spacerów najlepiej ułożyć tak, by odwiedzić te obiekty po drodze do portu.

Muzea poza zamkiem

Dom, w którym w późniejszych latach życia mieszkał turecki muzyk Zeki Müren, zamieniono na muzeum. Zostało ono otwarte dla publiczności 8 czerwca 2000 roku, na polecenie ministerstwa kultury. Muzeum poświęcone jest klasycznej muzyce tureckiej i życiu artysty.

Muzeum Miejskie w Bodrum jest mniejsze i znajduje się w centrum. Przedstawia ogólną historię półwyspu, od czasów antycznych po nowsze. To dobry punkt wyjścia przed zwiedzaniem zabytków, bo porządkuje kolejność epok, które oglądasz później na miejscu.

Muzeum Morskie zajmuje się historią żeglugi, a Muzeum Archeologii Podwodnej w zamku zbiera znaleziska z dna morza. Razem tworzą trzy uzupełniające się wystawy. Jeśli masz mało czasu, wybierz zamek, a z mniejszych muzeów zobacz to, które najbardziej Cię interesuje.

Jak dojechać do Bodrum i na Kos?

Najbliższe lotnisko to Milas-Bodrum Airport, a drugim ważnym portem lotniczym jest Kos International Airport na wyspie Kos. Z lotniska do miasta dojeżdża się autobusem lotniskowym albo wspólną taksówką. Dokładne połączenia zmieniają się, więc sprawdź je na oficjalnej stronie lotniska.

Port w Bodrum ma połączenia promowe z innymi tureckimi i greckimi portami. Najważniejszym kierunkiem jest wyspa Kos, która leży naprzeciwko półwyspu, a przeprawa z Kos do Bodrum odbywa się promem kursującym w sezonie, więc planuje się ją jak zwykłe połączenie promowe. Prom przepływa tę trasę w kilku wariantach, a liczba kursów zależy od sezonu. Aktualny rozkład promów z portu w Bodrum na Kos sprawdź u przewoźnika przed wyjazdem.

Po przylocie do miasta najwygodniej poruszać się lokalnymi busami i wspólnymi taksówkami. Połączenia między kurortami są częste w sezonie, a poza nim mogą być rzadsze. Przy planowaniu dnia zostaw zapas czasu na dojazdy, zwłaszcza gdy łączysz zwiedzanie z wyprawą na wyspę.

Kiedy jechać do Bodrum?

Klimat Bodrum jest typowo śródziemnomorski, z gorącymi, bardzo słonecznymi latami i łagodnymi, wilgotnymi zimami. Najwięcej deszczu spada zimą, a w lecie prawie go nie ma. Poniższa tabela pochodzi z okresu 1991 do 2020.

Miesiąc Średnia najwyższa (°C) Średnia najniższa (°C) Opady (mm) Słońce (godziny)
Styczeń 15,5 8,5 138,3 148,5
Luty 16,0 8,8 108,2 148,8
Marzec 18,3 10,3 70,2 197,4
Kwiecień 21,7 13,1 43,7 232,5
Maj 26,6 17,2 19,6 266,1
Czerwiec 32,1 21,6 1,9 300,3
Lipiec 35,2 24,1 0,1 320,7
Sierpień 35,3 24,4 0,4 315,5
Wrzesień 31,2 21,2 19,4 267,6
Październik 26,4 17,5 49,4 224,2
Listopad 21,2 13,3 99,9 176,0
Grudzień 17,0 10,1 150,0 140,0
Rok 24,8 15,9 701,1 2737,5

Najbardziej deszczowy jest grudzień, z 150 milimetrami opadów. Najsuchszy jest lipiec, z 0,1 milimetra. Najwięcej słońca przypada na lipiec, z 320,7 godzinami. Wybierając termin, pamiętaj, że od czerwca do października woda w morzu jest najcieplejsza. Szczegóły o pogodzie w poszczególnych miesiącach opisuje osobny tekst o pogodzie w Bodrum.

Od czego zacząć planowanie?

Zacznij od terminu, bo od niego zależą godziny otwarcia zabytków, dostępność promów i temperatura morza. Zapisz sobie najważniejsze zabytki: zamek, ruiny mauzoleum, port i wiatraki. Potem dopasuj do nich dni, tak aby zwiedzanie nie wymagało przeskakiwania przez cały półwysep.

Wybierz dzielnicę na nocleg. Centrum i port dają najwięcej możliwości spacerów, a Gümbet czy Bitez są spokojniejsze i lepiej obsługiwane przez autobusy w sezonie. Jeśli planujesz wyprawę na Kos, zarezerwuj noclegi z zapasem czasu na powrót.

Przed wyjazdem sprawdź aktualne godziny i ceny na oficjalnych stronach zabytków oraz rozkłady przewoźników. Zamek i ruiny zmieniają godziny z sezonu na sezon, a remont zamku może ograniczać zwiedzanie. Plan zrób dopiero po tym sprawdzeniu, a wtedy reszta układa się łatwo.

Link partnerski Bodrum: noclegi. Sprawdź ceny noclegów

Odpowiedzi na częste pytania

Czy Bodrum nadaje się na wypoczynek z dziećmi?
Miasto jest dużym kurortem masowym, więc ma dobrą bazę noclegów, restauracji i połączeń. Najwięcej atrakcji dla dzieci jest w pobliżu portu i na plażach przy kurortach na zachodzie.
Kiedy najlepiej kąpać się w morzu w Bodrum?
Najlepszy okres do sportów wodnych to czerwiec do października, gdy woda jest najcieplejsza. Maj jest dobry na zwiedzanie i spacery, ale woda jest chłodniejsza.
Czy zamek świętego Piotra jest w całości otwarty dla turystów?
Zamek jest w remoncie od 2017 roku, więc dostępne są tylko niektóre części. Przed wizytą sprawdź, które z nich są otwarte.
Jak dostać się z lotniska do centrum Bodrum?
Z lotniska jeździ się autobusem lotniskowym albo wspólną taksówką. Połączenia zmieniają się, więc sprawdź je na oficjalnej stronie lotniska.
Czy z Bodrum można popłynąć na wyspę Kos?
Z portu w Bodrum odpływają promy do Kos i innych portów. Liczba kursów zależy od sezonu, więc przed wyjazdem sprawdź rozkład.
Prześlij znajomym
Obok tego tekstu

Przeczytaj też