Co zobaczyć w Izmirze i gdzie to leży?
W Izmirze warto zobaczyć przede wszystkim dzielnicę Konak z wieżą zegarową, bazar Kemeraltı i ruiny agory. Miasto leży na zachodnim wybrzeżu Anatolii, nad Zatoką Izmirską, na wysokości 2 metrów nad poziomem morza. Jest stolicą prowincji Izmir. Więcej o całym wybrzeżu znajdziesz w przewodniku po Turcji Egejskiej.
Izmir w Turcji to miasto z ponad trzema tysiącami lat zapisanej historii. Atrakcje Izmiru są w dużej części skupione w starym centrum, więc wiele zabytków leży blisko siebie. Port w Izmirze od wieków należał do najważniejszych ośrodków handlu na Morzu Śródziemnym. Klimat jest tu śródziemnomorski, z gorącym latem i suchym wybrzeżem.
Ślady starszego miasta są w innym miejscu. Stara Smyrna leżała około 5 km na północ od dzisiejszego centrum, w dzielnicy Bayraklı. Stała na wzgórzu, które kiedyś było półwyspem połączonym z lądem wąskim przesmykiem.
Skąd się wzięła nazwa tego miasta?
Nazwa Izmir to turecka forma greckiej nazwy Smyrna. Po angielsku miasto nazywano Smyrną do XX wieku. Po przejściu Turcji na alfabet łaciński w 1928 roku władze zachęcały inne kraje do używania tureckiej nazwy.
Według Herodota miasto założyli Eolczycy, a później zajęli je Jonowie. Około 600 roku przed Chrystusem Lidyjczycy zniszczyli miasto, a po odbudowie Smyrna rozwijała się jako ośrodek handlu. W 133 roku przed Chrystusem ostatni król królestwa Attalidów w Pergamonie przekazał swoje państwo Rzymowi, a wraz z nim Smyrnę.
Według tradycji w Smyrnie urodził się Homer, poeta żyjący w VII lub VIII wieku przed Chrystusem. W epoce brązu Troja VII została zniszczona przez najeźdźców nazywanych Ludami Morza, w XIII wieku przed Chrystusem. Więcej o wykopaliskach w regionie Çanakkale znajdziesz w osobnym tekście.
Konak i wieża zegarowa: serce miasta
Plac Konak to główny plac miasta, a od niego pochodzi nazwa dzielnicy centralnej. Konak znaczy dwór, bo stała tu siedziba gubernatora prowincji. Wieża zegarowa powstała w 1901 roku i stoi na środku placu. Była jedną z wielu takich wież w kraju, postawionych z okazji 25-lecia panowania sułtana Abdülhamida II.
Przy placu stoi meczet Konak. Jest ośmioboczny, zbudowany w 1755 roku i ozdobiony płytkami z Kütahyi. Ma jedno wejście dla mężczyzn i kobiet, więc wnętrze jest zwarte i łatwe do obejrzenia.
Kilka minut pieszo dalej działa winda Asansör. Zbudowano ją w 1907 roku, żeby wozić ludzi i towary między nabrzeżem Karataş a zabudową na wzgórzu. Ma 58 metrów długości i dwie kabiny. Na górze jest restauracja z widokiem na miasto. Zjazd w dół pozwala lepiej poznać układ dzielnic.
Kemeraltı i zabytkowe meczety
Kemeraltı to bazar w starym centrum, rozciągnięty na kilka ulic. Przy nim stoi kilka meczetów z czasów osmańskich, które dobrze pokazują, jak rozwijało się miasto. Chodząc po bazarze, łatwo trafić na kolejny z nich.

Meczet Başdurak pochodzi z 1652 roku i stoi w obrębie bazaru. Meczet Kemeraltı, na zachodniej stronie targowiska, powstał w 1671 roku. Meczet Şadırvanaltı został zbudowany w 1636 roku.
Najbardziej charakterystyczny jest meczet Hisar z lat 90. XVI wieku, uważany za wyraźny przykład architektury islamskiej. Obok niego stoi han Kızlarağası. Warto zajrzeć na dziedziniec hanu, a potem przejść się w stronę starego centrum.
Agora Smyrny: ruiny rynku z czasów greckich i rzymskich
Agora to ruiny rynku z czasów greckich i rzymskich. Grecy zbudowali ją w IV wieku przed Chrystusem. W 178 roku trzęsienie ziemi ją zniszczyło, a cesarz Marek Aureliusz nakazał odbudowę. Wykopaliska ruszyły w 1933 roku i trwają do dziś.
Na terenie zobaczysz Bramę Faustyny, starą ulicę, północną stoę nazywaną bazyliką i korynckie kolumny. Są tu także graffiti oraz cmentarz muzułmański z czasów osmańskich. Stoi też dom Sabbataja Cwiego.
Aktualne ceny biletów i godziny otwarcia agory sprawdź na oficjalnej stronie obiektu. Agora leży w pobliżu dzielnicy Konak, więc obie atrakcje da się zobaczyć w jeden dzień.
Muzeum Archeologiczne i plac Republiki
Muzeum Archeologiczne w Izmirze mieści się w parku Bahribaba, niedaleko centrum. Ma dużą kolekcję znalezisk ze Smyrny i innych miast jońskich, głównie z okresu rzymskiego. Działa tu też dział numizmatyczny z monetami i biżuterią.
Plac Republiki, czyli Cumhuriyet Meydanı, to drugi punkt na trasie. Stoi na nim pomnik Atatürka, odsłonięty w 1932 roku. Plac leży w pobliżu centrum, więc spacer z muzeum na plac zajmuje niewiele czasu.
Muzeum i plac dobrze połączyć z przejściem przez starówkę. Dzięki temu w jednym dniu zobaczysz zarówno dawne znaleziska, jak i nowsze miejsca miasta.
Jak dojechać z lotniska do centrum?
Z lotniska Adnan Menderes do centrum dojedziesz autobusem, koleją podmiejską albo taksówką. Port lotniczy ma kod IATA ADB i leży około 14 km na południowy zachód od centrum, w dzielnicy Gaziemir. Lotnisko nosi imię byłego premiera Adnana Menderesa. Nowy terminal międzynarodowy otwarto we wrześniu 2006 roku, a krajowy w marcu 2014 roku.
Na lotnisku jest stacja kolejowa. Zatrzymuje się na niej kolej podmiejska, która jedzie do centrum, oraz pociągi dalekobieżne. Część pociągów dalekobieżnych kończy bieg na dworcu Basmane w centrum. Taksówka jest wygodna przy większym bagażu.
Aktualne linie autobusowe, bilety i rozkład kolei do centrum sprawdź na oficjalnej stronie lotniska lub u przewoźnika.
Kiedy jechać do Izmiru?
Najlepiej wiosną i jesienią. Lato jest gorące i prawie bez deszczu, a najwięcej deszczu pada od jesieni do zimy. Poniższa tabela pokazuje średnie wartości miesięczne.
| Miesiąc | Maks. temperatura (°C) | Min. temperatura (°C) | Opady (mm) |
|---|---|---|---|
| Styczeń | 13 | 6 | 128 |
| Luty | 14 | 7 | 107 |
| Marzec | 17 | 9 | 78 |
| Kwiecień | 21 | 12 | 50 |
| Maj | 27 | 16 | 33 |
| Czerwiec | 31 | 21 | 14 |
| Lipiec | 34 | 24 | 3 |
| Sierpień | 34 | 24 | 6,7 |
| Wrzesień | 30 | 20 | 24 |
| Październik | 25 | 15 | 57 |
| Listopad | 19 | 11 | 100 |
| Grudzień | 14 | 8 | 131 |
Najsuchszy jest lipiec z 3 mm opadów. Najbardziej mokry jest grudzień z 131 mm. W lipcu i sierpniu maksymalne temperatury dochodzą do 34 stopni, a wilgotność sprawia, że odczuwalnie jest jeszcze cieplej.
Na plażowanie lepiej wybrać jesień. Morze nagrzewa się wolniej niż ląd, więc we wrześniu i październiku jest wyraźnie cieplejsze niż na lądzie.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu?
Zacznij od ustalenia, ile dni masz na pobyt i czy chcesz wyjechać poza miasto. Dwa dni wystarczą, żeby zobaczyć dzielnicę Konak, Kemeraltı i agorę. Jeśli szukasz, co zobaczyć w Izmirze w krótszym czasie, zacznij od placu Konak, a potem przejdź na bazar.
Trzeci dzień możesz poświęcić na wyjazd do Çeşme, oddalonego o 85 km na zachód od Izmiru. Miasteczko leży na końcu półwyspu, a od greckiej wyspy Chios dzieli je 10 km. Stoi tam zamek przebudowany w 1508 roku, z muzeum i murami do spaceru.
Przed wyjazdem sprawdź dojazd z lotniska i wybierz termin z dobrą pogodą, czyli wiosną lub jesienią.
Link partnerski Izmir: noclegi. Sprawdź ceny noclegów
