Przejdź do treści
Zwiedzamy Turcję

Przewodnik po Turcji dla osób, które same planują wyjazd.

Zwiedzamy Turcję
Marmaris

Marmaris: atrakcje i co zobaczyć

Redakcja Zwiedzamy Turcję10 min czytania
Marmaris
Fot. George Chernilevsky, Public domain

Marmaris to port i kurort na południowo-zachodnim wybrzeżu Turcji, w prowincji Muğla. Najważniejsze atrakcje to zamek z 1522 roku, stare centrum z bazarem, plaże, wycieczki łodzią po zatoce, jaskinie na wyspie Cennet i wypad do Dalyan. Poniżej znajdziesz, co wybrać, gdzie to jest i jak zaplanować dzień.

Gdzie leży Marmaris i jak tam dojechać?

Marmaris w Turcji leży w prowincji Muğla, nad Morzem Śródziemnym. Port w Marmaris leży w centrum, więc spacer po nabrzeżu to dobry początek zwiedzania. Zamek i bazar leżą w pobliżu centrum. Miasto jest portem i kurortem na wybrzeżu nazywanym Turecką Riwierą. Położone jest między dwoma przecinającymi się pasmami gór, nad samym brzegiem morza. Na zachód od miasta ciągnie się półwysep Datça, a na południe półwysep Bozburun.

Najbliższe duże lotnisko to Dalaman, położone około godziny jazdy na wschód. Z lotniska dojeżdża się zwykle taksówką, transferem albo wypożyczonym samochodem. Przy planowaniu pierwszego dnia uwzględnij czas na dojazd, zanim zaczniesz zwiedzać.

W starożytności obszar ten należał do Lykii, krainy na południu Anatolii. Z tej epoki pochodzą liczne ruiny w okolicy, a sam Marmaris rozwijał się jako miasto portowe, nie jako centrum w głębi lądu. Więcej o całym wybrzeżu znajdziesz w przewodniku po Turcji Egejskiej.

Co zobaczyć w Marmaris? Zamek i bazar

Zamek Marmaris to najważniejszy zabytek w mieście. Obecną formę nadał mu sułtan Sulejman Wspaniały, który w 1522 roku przygotowywał atak na Rodos, a Marmaris służyło wtedy jako baza floty osmańskiej. Zamek i zabytki wokół niego przetrwały trzęsienia ziemi z 1957 roku, które zniszczyły resztę miasta.

Prace renowacyjne ruszyły w 1979 roku. Dziś zamek mieści muzeum z siedmioma galeriami, z których największa służy jako sala wystawowa. Na dziedzińcu rosną sezonowe kwiaty. Godziny otwarcia zamku Marmaris najlepiej sprawdzić na oficjalnej stronie obiektu przed wizytą. Cenę biletu do zamku Marmaris warto sprawdzić w kasie przy wejściu lub na oficjalnej stronie obiektu.

Przy zamku leży bazar. Stoi tam mały karawanseraj ufundowany przez matkę Sulejmana, Ayşe Hafsę Sułtan. Na południe od twierdzy widać niewielką latarnię portową, która wygląda raczej jak wieża strażnicza niż latarnia morska.

Jak wyglądała historia Marmaris?

Miejsce to istniało już w VI wieku przed naszą erą jako greckie miasto Physkos. Należało do regionu Karii, który podlegał Rodos, i miało dobry port osłonięty przez góry. W 334 roku przed naszą erą miasto oblegał Aleksander Wielki. Mieszkańcy spalili swoje kosztowności w zamku i uciekli w góry, a najeźdźcy odbudowali zamek jako załogę.

W średniowieczu region wchodził w skład beylikatu Menteşe, a później w skład Imperium Osmańskiego. Nazwa Marmaris pochodzi od greckiego słowa oznaczającego marmur, bo w okolicy wydobywano marmur, a port miasta odgrywał w tym handlu dużą rolę.

W 1798 roku admirał Nelson zebrał flotę w zatoce Marmaris przed wyprawą do Egiptu, a w 1801 roku kotwiczyło tu około 120 okrętów brytyjskich i 14 000 żołnierzy. Ludność grecka mieszkała w mieście do I wojny światowej. Po wojnie grecko-tureckiej i wymianie ludności w latach 1919 do 1922 osiedlili się tu Turcy z Bałkanów. Trzęsienia ziemi z 1957 roku niemal całkowicie zniszczyły miasto.

Plaże i aquaparki nad Morzem Śródziemnym

Dla większości gości plaże i sporty wodne są głównym powodem przyjazdu, ale atrakcje Marmaris nie kończą się na wodzie. Plaża jest piaszczysta, choć wąska. Pas plaży na zachód od centrum jest dostępny publicznie bez opłat.

Na zachód od centrum działają też dwa aquaparki: Aqua Dream przy ulicy Fatih Sultan Mehmet oraz Marmaris Atlantis przy ulicy 203. Przed wizytą sprawdź ich aktualne godziny i ceny na stronach obiektów.

Pomnik Atatürka stoi na skrzyżowaniu nadmorskiej ulicy Atatürka z ulicą Ulusal Egemenlik, która przecina centrum. To punkt orientacyjny, od którego łatwo rozpocząć spacer po mieście. W centrum działa też kilka łaźni tureckich, czyli hamamów, oraz hotele spa z własnymi zabiegami.

Marina, żeglarstwo i nurkowanie w Marmaris

Turystyka jest główną gałęzią gospodarki Marmaris, ale miasto słynie też z żeglarstwa. Działają tu dwie duże mariny i kilka mniejszych. Co roku zimują w nich setki jachtów wycieczkowych, a żeglarze korzystają z portu przez cały sezon.

Centra nurkowe skupiają się wokół portu. Dla osób, które chcą poznać okolicę z innej strony, dostępne są safari jeepami po półwyspach Bozburun i Datça.

Pod koniec października każdego roku w Marmaris odbywa się regata. Przyciąga łodzie i załogi z kraju i z zagranicy. Jeśli planujesz wyjazd w tym czasie, sprawdź terminy u organizatorów przed przyjazdem.

Wycieczka łodzią na wyspę Cleopatry

Łodzie krążą po zatoce Marmaris, najczęściej w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Trasa prowadzi przez Turunç, obok Jaskini Phosphorus i plaży na wyspie Cennet. Na wyspę Sedir, znaną jako wyspa Cleopatry, dopływa się łodzią z Çamlı, położonego na północ od Marmaris, albo z Akyaki.

Wyspa leży w Zatoce Gökova. Na jej północno-zachodnim brzegu znajduje się Cleopatra Beach, złocista plaża zbudowana z ooidów, czyli drobnych wapiennych kulek przypominających perły. Nazwa plaży pochodzi od legendy o Kleopatrze, ale podobne plaże występują też w innych miejscach świata. Piasek jest objęty ścisłą ochroną.

Na wyspie leżą ruiny starożytnego miasta Kedrai z amfiteatrem, świątynią Apollona, cysterną i murami miejskimi. Drewniana kładka prowadzi między nimi i mija dwa małe kościoły z epoki bizantyjskiej. Amfiteatr jest współczesną rekonstrukcją.

Jaskinie na wyspie Cennet

Jaskinia Nimara leży na najwyższym punkcie wyspy Cennet, czyli Heaven Island, w pobliżu Marmaris. Od czasów starożytnych pełniła funkcję miejsca kultu. Wykopaliska prowadzone przez gminę w 2007 roku cofnęły ślady obecności ludzi w jaskini o prawie 12 000 lat. Jaskinia od 1999 roku jest obszarem chronionym. Wycieczka zaczyna się od dojazdu samochodem lub rowerem, a na końcu prowadzi około 400 metrów ścieżki.

Jaskinia Phosphorus to morska grota wypełniona niebieskim światłem, podobna do Błękitnej Groty na Capri. Jest za wąska, by wpłynęły do niej łodzie. Można do niej wpłynąć pływając, ale na skałach nad wodą, obok i pod nią są ostre krawędzie. Grota leży na południowym krańcu wyspy Cennet i nie ma dojścia lądem. Na jej ścianach widać ślady sprayu.

Dalyan i plaża İztuzu na jednodniową wycieczkę

Dalyan leży między Marmaris a Fethiye, w dzielnicy gminy Ortaca. Miejscowość żyje wokół rzeki Dalyan Çayı, a łodzie pływające po rzece, między trzcinami, są podstawowym środkiem transportu do okolicznych miejsc.

Panorama miasta Dalyan z rzeką, zielenią i pasmem górskim w tle
Dalyan, widok na miasto i rzekę ze wzgórz z grobowcami licyjskimi Fot. Fluxe-deluxe, CC BY-SA 4.0

Nad rzeką, w skałach, wykuto fasady grobowców lykijskich z około 400 roku przed naszą erą. Ruiny starożytnego miasta Kaunos leżą kilka minut łodzią na drugim brzegu rzeki.

Na południe od Dalyan leży plaża İztuzu, miejsce gniazdowania żółwia caretta caretta. W okresie lęgów plaża jest zamykana na noc, a godziny zamknięcia warto sprawdzić u lokalnych władz lub w informacji turystycznej przed wyjazdem. Do plaży dowożą łodzie i minibusy dolmuş. Zakaz wejścia na oznaczone drewnianymi palikami gniazda obowiązuje cały czas.

Dalyan stał się znany w 1987 roku, gdy inwestorzy chcieli postawić luksusowy hotel na plaży. Sprzeciw międzynarodowy wstrzymał budowę, a w 1988 roku plaża i zaplecze zostały objęte ochroną jako obszar chroniony Köyceğiz-Dalyan.

Okolice Marmaris: park narodowy, Symi i Rodos

Najłatwiejsze wejście do Parku Narodowego Marmaris prowadzi przez Günnücek. To zalesiony teren sosnowy z pieszymi szlakami. Półwysep Marmaris to także najbardziej zachodnie stanowisko tulipana Tulipa armena, który zwykle rośnie w znacznie wyższych partiach gór we wschodniej Turcji.

Z Marmaris odpływają promy do greckich wysp Symi i Rodos. Latem wiele osób wybiera jednodniowy wypad na jedną z tych wysp. Połączenia zmieniają się co sezon, dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić aktualnego przewoźnika i rozkład u przewoźnika lub w kasie portowej.

Dzielnice Marmaris i İçmeler

Gmina Marmaris dzieli się na 25 dzielnic. Wśród nich są Hisarönü, Turunç, Çamlı, Selimiye, Kemeraltı i Armutalan. Najbardziej znane dla turystów to dzielnice w centrum i wzdłuż wybrzeża.

Miasto ciągnie się na południe aż do sąsiedniego İçmeler, a dalej droga przechodzi przez góry do Turunç. İçmeler formalnie jest odrębnym kurortem, ale obecnie oba miejsca prawie się ze sobą zlewają. Dlatego adres w tej okolicy nie zawsze mówi, w którym kurorcie znajduje się hotel. Warto sprawdzić dokładną lokalizację przed rezerwacją.

Klimat w Marmaris: kiedy jechać

Marmaris ma śródziemnomorski klimat z gorącym latem. Lato jest suche i bardzo ciepłe, a zima łagodna i deszczowa. Najwięcej opadów przypada od listopada do grudnia. Ulewy mogą w dolinach wywołać nagłe powodzie.

Miesiąc Średnia najwyższa (°C) Średnia najniższa (°C) Opady (mm)
Styczeń 15,4 6,9 256,0
Luty 15,9 7,3 178,9
Marzec 18,2 8,9 125,7
Kwiecień 21,5 11,8 73,3
Maj 26,4 16,2 29,0
Czerwiec 31,8 21,0 6,4
Lipiec 34,9 23,9 5,6
Sierpień 35,0 24,3 0,8
Wrzesień 31,4 21,1 22,1
Październik 26,5 16,7 87,9
Listopad 21,1 11,9 182,3
Grudzień 16,8 8,6 289,0

Najbardziej deszczowy jest grudzień, a najsuchszy sierpień. Rocznie spada około 1257 milimetrów deszczu. Latem morze jest ciepłe, a wiosną i jesienią temperatury są najbardziej przyjemne do zwiedzania. Więcej o pogodzie w każdej porze roku znajdziesz w osobnym tekście: pogoda w Marmaris.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu?

Zacznij od terminu, bo od niego zależy wszystko inne. Latem jest bardzo gorąco, a zimą część atrakcji działa rzadziej, więc wybierz miesiące z tabeli, które odpowiadają twojej wygodzie.

Potem zaplanuj główne punkty: zamek i bazar w centrum, wycieczkę łodzią na wyspę Cleopatry z jaskiniami po drodze oraz jeden dzień na Dalyan. Plaże i aquaparki wypełnią resztę czasu. Jeśli planujesz wyjazd na Symi lub Rodos, zarezerwuj miejsce wcześniej i sprawdź rozkład.

Przed wyjazdem zweryfikuj godziny otwarcia i ceny na stronach obiektów, przewoźników i gminy. To one najszybciej się zmieniają, a dane w przewodniku mogą być od tego czasu nieaktualne.

Jaki grób odkryto pod Marmaris? Mauzoleum Diagorasa

W 2018 roku archeolodzy odkryli w pobliżu Marmaris grobowiec w kształcie piramidy. Należał do Diagorasa, starogreckiego boksera, i ma około 2300 lat. Na budowli wyryto po grecku napis, w którym zapowiedziano czuwanie na samym szczycie, tak aby żaden tchórz nie mógł zniszczyć grobu.

Przez długi czas miejscowi uważali to miejsce za grób świętego. Odwiedzali je, by prosić o spełnienie modlitw. Kiedy okazało się, że nie jest to miejsce święte, mauzoleum zostało ograbione.

Odkrycie pokazuje, że okolica była zasiedlona już w starożytności, a w regionie działało wiele małych ośrodków z tamtej epoki. Dla osób, które interesują się historią, to ciekawe uzupełnienie wizyty w zamku. Warto zaplanować czas na mniej znane ślady przeszłości, zwłaszcza jeśli pobyt w mieście ma charakter kulturalny. Przed wyprawą sprawdź, czy i w jaki sposób można dotrzeć do tego miejsca.

Dlaczego Marmaris stało się kurortem dla turystów z Wielkiej Brytanii?

Dziś Marmaris jest dużym kurortem wypoczynkowym, chętnie wybieranym w ramach wyjazdów pakietowych. Szczególnie często przyjeżdżają tu goście z Wielkiej Brytanii. Sąsiednie İçmeler formalnie jest odrębnym kurortem, ale oba miejsca niemal się ze sobą połączyły.

Jeszcze pod koniec XX wieku miasto było sennym miasteczkiem rybackim. Boom budowlany w latach 80. zmienił je nie do poznania. Hotele powstawały na każdym wolnym skrawku ziemi, a na tym wybrzeżu wiele nowych kurortów jest nowoczesnych i pozbawionych charakteru.

Marmaris ma dobry port, ale jest otoczone górami i nie ma zaplecza w głębi lądu. Dlatego nigdy nie rozwinęło się jako wielki port handlowy. Dla odwiedzających oznacza to jedno: w pobliżu nowoczesnych hoteli wciąż leżą historyczne ruiny. Latem, w czasie wakacji szkolnych w Europie, kurort jest szczególnie zatłoczony, więc warto zarezerwować noclegi i wizyty w atrakcjach z wyprzedzeniem.

Co rośnie w okolicy Dalyan i jak wygląda lokalny targ?

Okolica Dalyan jest bardzo żyzna i produktywna rolniczo. Dawniej intensywnie uprawiano tu bawełnę, ale dziś w dużej mierze zastąpił ją granat. W rejonie Köyceğiz rośnie wiele owoców cytrusowych i warzyw.

Te produkty trafiają na lokalny targ w Köyceğiz. Przyjeżdżają na niego mieszkańcy wiosek z odległych okolic, by sprzedać swoje plony. Targ pokazuje, co naprawdę rośnie w regionie, i jest dobrym sposobem na poznanie codziennego życia mieszkańców.

Nazwa Dalyan znaczy po turecku zapora rybacka. Ryby, które płyną z morza w górę rzeki do jeziora Köyceğiz, wracają później do morza i są wtedy łapane w specjalnych pułapkach zwanych dalyanami. Rzeka Dalyan Çayı przepływa przez miasteczko, a łodzie kursujące między trzcinami są najczęstszym sposobem dotarcia do okolicznych miejsc. Jeśli planujesz wyjazd z Marmaris, łódź może być wygodniejsza niż samochód.

Link partnerski Marmaris: noclegi. Sprawdź ceny noclegów

Odpowiedzi na częste pytania

Czy zamek w Marmaris ma muzeum?
Tak, zamek mieści muzeum z siedmioma galeriami. Największa z nich służy jako sala wystawowa, a na dziedzińcu rosną sezonowe kwiaty.
Jak dojechać z lotniska Dalaman do Marmaris?
Lotnisko Dalaman leży około godziny jazdy na wschód od miasta. Najczęściej wybiera się taksówkę, transfer lub wypożyczony samochód.
Czy z Marmaris można popłynąć na Symi lub Rodos?
Tak, z Marmaris odchodzą promy do obu greckich wysp. Połączenia zmieniają się co sezon, więc sprawdź przewoźnika i rozkład przed wyjazdem.
Gdzie w Marmaris pada najmniej, a gdzie najwięcej deszczu?
Najsuchszy jest sierpień, z opadami poniżej jednego milimetra w średniej. Najbardziej deszczowy jest grudzień, ze średnio około 289 milimetrami.
Czy Marmaris leży nad Morzem Śródziemnym czy Egejskim?
Miasto leży nad Morzem Śródziemnym. Granicę z Morzem Egejskim wyznacza półwysep Datça na zachodzie.
Czy na plaży İztuzu w Dalyan można zobaczyć żółwie?
Tak, plaża jest miejscem gniazdowania żółwi caretta caretta. W okresie lęgów plaża jest zamykana na noc, więc sprawdź godziny przed wizytą.
Prześlij znajomym
Obok tego tekstu

Przeczytaj też