Jak wygląda mapa Turcji i jak ją czytać?
Mapa Turcji składa się z siedmiu regionów geograficznych, które wyodrębniono na Pierwszym Kongresie Geograficznym w Ankarze w 1941 roku. Cztery regiony leżą przy morzu, a trzy w głębi kraju, na Anatolii. Państwo zajmuje około 783 562 km kwadratowych, z czego ląd to 98 procent powierzchni.
Turcja leży na dwóch kontynentach. Anatolia, czyli azjatycka część kraju, to największa jego część. Europejska część, Tracja Wschodnia, zajmuje zaledwie 3 procent lądu, ale mieszka w niej ponad 15 procent ludności. Obie części oddzielają Bosfor, Morze Marmara i Dardanele.
Linia brzegowa Turcji ma 7200 km. Morze Egejskie, Morze Śródziemne i Morze Czarne otaczają kraj z trzech stron, dlatego wybór wybrzeża to zwykle pierwsza decyzja przy planowaniu. Wnętrze to wysoki płaskowyż, a na wschodzie piętrzą się góry. Przegląd konkretnych miejsc do zobaczenia znajdziesz w tekście o atrakcjach Turcji.
Jakie regiony turystyczne tworzą mapę Turcji?
Siedem regionów to Marmara, Egejski, Morza Czarnego, Śródziemnomorski, Centralna Anatolia, Wschodnia Anatolia i Południowo-Wschodnia Anatolia. Każdy ma inne krajobrazy i inny klimat. Podział nie jest administracyjny, służy celom geograficznym, demograficznym i gospodarczym.
| Region | Największe miasto | Powierzchnia (km²) |
|---|---|---|
| Marmara | Stambuł | 67 000 |
| Egejski | Izmir | 85 000 |
| Morza Czarnego | Samsun | 143 537 |
| Śródziemnomorski | Antalya | 122 927 |
| Centralna Anatolia | Ankara | 163 057 |
| Wschodnia Anatolia | Van | 165 436 |
| Południowo-Wschodnia Anatolia | Şanlıurfa | 59 176 |
Każdy region dzieli się dalej na sekcje i mniejsze obszary, wyznaczone mikroklimatem i lokalnymi formami terenu. Region Marmara to kraina miast, z Stambułem na czele. Stambuł leży na dwóch kontynentach, co czyni go wyjątkowym punktem wypadowym do zwiedzania całego kraju.
Które kurorty leżą nad Morzem Egejskim?
Wybrzeże Egejskie ma klimat śródziemnomorski, z łagodnymi, wilgotnymi zimami i gorącymi, suchymi latami. Region ma żyzne gleby, a oliwki i oliwa z nich są ważne dla gospodarki. Wiele miejscowości łączy plaże z ruinami greckimi i rzymskimi.
Do najczęściej wybieranych miejscowości należą:
- Ayvalık, nadmorskie miasteczko znane z oliwy i kosmetyków na jej bazie,
- Çeşme i Foça, z plażami i nadmorskimi miejscowościami,
- Kuşadası i Didim, kurorty na zachodnim wybrzeżu,
- Bodrum, dawny Halikarnas, z mauzoleum jednym z siedmiu cudów świata.
Bodrum w sezonie jest bardzo zatłoczone, a wokół półwyspu leżą wioski o różnym charakterze. Efez to dobrze zachowane ruiny grecko-rzymskiego miasta, do którego wielu odwiedzających przyjeżdża z pobliskich kurortów. Izmir, największe miasto regionu, jest zapleczem dla wielu kurortów nad wodą.
Które kurorty leżą nad Morzem Śródziemnym?
Wybrzeże śródziemnomorskie nazywa się też Turecką Riwierą lub Turkusowym Wybrzeżem. Ma około 700 km długości i wąski pas lądu, zamknięty od strony lądu górami Taurus, porośniętymi sosnami. Wiele osób uważa ten region za najpopularniejszy w kraju ze względu na czystą wodę i słoneczne niebo.
Najważniejsze miejscowości to:
- Antalya, duże miasto i początek pasa kurortów Tureckiej Riwiery,
- Alanya, na wschodnim krańcu tego pasa, z rozległą twierdzą na wzgórzu,
- Kaş, spokojna miejscowość z kamienistą plażą, bez masowej turystyki,
- Olympos, z ruinami rzymskimi i noclegami w domkach na drzewach.
Pas kurortów oddzielają od reszty kraju Góry Taurus, które historycznie utrudniały transport w głąb lądu. Dlatego wybrzeże było długo słabo zabudowane. Gdy masz już wybrany region, porównaj poszczególne miejscowości w tekście o kurortach w Turcji.
Jak wyglądają Morze Czarne i wschodnie góry Turcji?
Region Morza Czarnego to wąski pas wysokich gór, biegnących równolegle do wybrzeża. Opady są tu bardzo wysokie, nawet do 2200 mm rocznie, dlatego rosną gęste lasy dębowe, bukowe, leszczyna i grab. Pasmo Kaçkar ma szczyt o wysokości 3971 m, a jego wyższe partie są silnie zlodowaciały.
Rzeka Kızılırmak ma 1350 km długości i przepływa przez kilka regionów kraju. Doliny biegnące na północ długo były odcięte od siebie przez gęste lasy, dlatego wykształciła się tu silna tożsamość kulturowa, z własnym językiem laz i muzyką.
Wschodnia Anatolia to wysokie góry, surowsze zimy i większe opady niż na płaskowyżu. Szczyt Ararat, 5137 m, leży w tym regionie. Jezioro Van, największe w kraju, leży na wysokości 1546 m i ma powierzchnię 3755 km². Dawne miasto Ani, zwane miastem tysiąca kościołów, znajduje się w okolicach Kars.
Co jest w środku kraju, na płaskowyżu Anatolii?
Centralna Anatolia leży między dwoma pasami gór. Wysokość terenu waha się od 700 do 2000 m, a najwyższy szczyt regionu, Erciyes, ma 3916 m. W centrum płaskowyżu opady wynoszą średnio 300 mm rocznie, więc jest tu sucho, a latem nad równinami przechodzą burze pyłowe.
Najważniejsze obszary to Konya Ovası oraz słone jezioro Tuz Gölü. Wody w tych kotlinach nie mają odpływu do morza. Uprawia się tu głównie pszenicę, a obszary wokół rzek nawadnia się, aby uprawiać buraki, warzywa i kwiaty.
Ankara jest stolicą kraju. Kappadocja to kraina księżycowych krajobrazów, z kominami wróżek, podziemnymi miastami i cerkwiami wykutymi w skałach. Konya to miasto sufich, z grobem Rumiego i eleganckimi budowlami z czasów Seldżuków, otoczone rozległymi stepami.
Jak działa lotnisko w Antalyi i jak dojechać do kurortów?
Lotnisko Antalya ma kod IATA AYT i kod ICAO LTAI. Leży 13 km na północny wschód od centrum miasta, w dzielnicy Muratpaşa, a otwarto je w 1960 roku. Ma dwa terminale międzynarodowe i jeden krajowy. Latem jest to jedno z głównych wejść do kurortów Tureckiej Riwiery, ponieważ miasto leży na wybrzeżu śródziemnomorskim.
Z lotniska do miasta i kurortów można dojechać autobusem lotniskowym, taksówką lub wypożyczonym samochodem. Dokładne linie i zasady najlepiej sprawdzić na oficjalnej stronie lotniska w Antalyi.
Dla Egejskiego wybrzeża i Stambułu działają osobne lotniska. Ich połączenia zmieniają się z sezonu na sezon, więc przed zakupem biletów trzeba sprawdzić, które porty obsługują wybrany kurort.
Jak odległości i pora roku wpływają na wybór miejsca?
Odległości w Turcji są duże. Wybrzeże śródziemnomorskie ma około 700 km, więc przejazd z jednego końca na drugi to osobna trasa. Bosfor ma około 25 km długości, a Dardanele około 40 km. Lotnisko w Antalyi leży kilkanaście kilometrów od centrum, co ułatwia dojazd na pierwszy nocleg.
Najlepszymi miesiącami do wyjazdu nad Morze Śródziemne są maj i czerwiec oraz wrzesień i październik. W środku lata upał w kurortach bywa bliski 40 stopni, a tłumy są największe w europejskie wakacje szkolne. Morze utrzymuje około 25 stopni do listopada, a potem nadchodzą silne wiatry i sztormy.
Wnętrze płaskowyżu ma klimat kontynentalny, inny niż wybrzeże. Szczegóły klimatu w każdym miesiącu opisuje tekst o pogodzie w Turcji.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu do Turcji?
Zacznij od regionu. Wybierz wybrzeże, jeśli zależy ci na plaży i morzu, albo płaskowyż, jeśli interesują cię ruiny i krajobrazy. Następnie sprawdź lotnisko najbliżej wybranego kurortu i zaplanuj dojazd z niego, uwzględniając duże odległości.
Potem dopasuj termin do pogody. Maj, czerwiec, wrzesień i październik dają najbardziej znośne warunki nad morzem. Na końcu sprawdź aktualne rozkłady lotów i godziny otwarcia atrakcji na oficjalnych stronach.
Pełną listę kroków od terminu po przejazdy znajdziesz w tekście o wakacjach w Turcji.
Link partnerski Turcja: noclegi. Sprawdź ceny noclegów
Link partnerski Stambuł: loty. Sprawdź loty
